Sanayi tipi overlok dikim teknikleri

Bu program, konfeksiyon atölyesinde 3, 4 ve 5 iplikli overlok makinesini hazırlayan, kumaşın esnekliğine göre diferansiyeli ayarlayan, köşeyi ilmek kaçırmadan dönen operatör yetiştirmek için kurgulanmıştır. Aşağıdaki metin hangi çıktıları vaat ettiğini, atölyede günün nasıl aktığını ve belgenin ne ifade ettiğini anlatır.

Sınıf, atölye disipliniyle yürür. Bıçak koruyucu, göz muhafazası ve parmak koruyucu dikişin parçasıdır. Dönem ve kontenjan için erken ön kayıt bırakmanızı öneririz.

---

Eğitimin çıktıları

Kursun sonunda “makine dikiyordu” demek yetmez. Eğitimi başarıyla tamamlayan katılımcı aşağıdaki yeterlilikleri kazanır.

Makineyi hazırlamak

Sanayi tipi overlok makinelerini — 3, 4 ve 5 iplikli — dikiş uygulamalarına hazır hale getirir. İğne ve lüper ipliklerini cımbız kullanarak doğru sıra ve gerginlikte makineye geçirir. İplik yolu atlanırsa ilmek kaçması tesadüf değil, hazırlık hatasıdır.

Kumaşa göre ayar

Kumaş esnekliğine ve türüne uygun iğne, iplik, diferansiyel transport ve adım boyu ayarlarını gerçekleştirir. Tipik kumaş dili:

• Süprem
• İki iplik
• Üç iplik
• Dokuma ve benzeri yapılar

Diferansiyel, esneme veya büzülmeyi “elle çekerek” değil, ayar ile yönetir.

Hat, pay ve teknikler

Düz, kavisli ve iç / dış köşeli hatlarda kumaş kesim genişliğini ve dikiş payını koruyarak overlok çeker. Fire, bıçak payıyla bilinçli kesilir.

İplik sayısına göre iş

• 3 iplikli: kenar temizleme (sürfile)
• 4 iplikli: esnek çatma / birleştirme (tişört, tayt, eşofman vb.)
• 5 iplikli: emniyet dikişli (stoperli) çatma — dokuma kumaşlarda

Özel teknikler

Dar overlok (sarma / bebe overlok), misinalı overlok ve lastik / şerit dikim tekniklerini gerçekleştirir.

Hata, İSG ve üretim yeterliliği

İlmek gerginliği, bükülme, esneme veya büzülme gibi dikiş hatalarını tespit ederek müdahale eder. İş sağlığı ve güvenliği kurallarına — bıçak koruyucu, göz muhafazası, parmak koruyucu — uygun dikim çalışması yapar; çalışma alanını düzenli ve güvenli organize eder.

Özetle mezun, tekstil ve konfeksiyon üretiminde görev alabilecek overlok dikim uygulama yeterliliğini kazanır.

---

Eğitimin süresi

Süre, atölyeyi seminer gibi uzatmaz; tezgâhı boş da bırakmaz. On yarım gün, iplik takmadan köşe dönüşüne kadar ritmi oturtmak içindir.

• 60 saat toplam yük
• 10 yarım gün uygulama ağırlıklı plan

Süre esnetilmez. Eksik saatte “belge için imza” yaklaşımı bu programın parçası değildir.

---

Eğitimin gün ve saatleri

Kesin gün ve saat, dönemin açılışına bağlıdır. Eğitim takviminde yayınlanan oturum, fiili ritimdir.

Eğitimin açılabilmesi için gerekli olan minimum katılımcı sayısı ASO-SEM tarafından belirlenir. Bu sayıya ulaşılamazsa eğitim tarihleri ve ders saatlerinde değişiklik yapılabilir. Olası değişiklikler katılımcılara ayrıca bildirilir.

Bunun pratik anlamı şudur: overlok tezgâhı boş dönmez, kalabalık da olmaz. Ön kayıt hem yerinizi hem dönemin açılıp açılmayacağını netleştirir.

Detay için ön kayıt; ofis teyidi için iletişim.

---

Kontenjan

Tezgâh başında sıraya giren yirmi birinci kişi bıçak payını görmez; kalabalığı görür. Alt sınır da boş makine bırakmamak içindir.

• Sınıf mevcudu 1–12 kişi aralığında tutulur

---

Belge türü

Ne belgesi alınır?

• Başarı belgesi

Bu belge, 3–4–5 iplikli overlokta hazırlık, çatma ve özel teknikleri uyguladığınızı belgeler. Resmi meslek yeterlilik belgesinin kendisi değildir; ölçme basamağında uygulamaya dayalı performans değerlendirme yapılır.

---

Öğretim yöntem ve teknikleri

Eğitim, yetişkin eğitimi ilkeleri doğrultusunda teorik bilgi ile uygulamayı bütünleştirir. Tek kanal anlatım yoktur.

Söz ve gösteri

Anlatım (sunuş), soru–cevap ve tartışma; tekniği önce dilde oturtur. Demonstrasyon: teknik dikiş ve lüper ilmek gösterilir, sonra tezgâha geçer.

Atölye ve iş üzerinde öğrenme

Gösterip yaptırma, uygulamalı eğitim (atölye çalışmaları), bireysel uygulama ve iş üzerinde öğrenme. Overlok “anlatılan” değil çekilen şeydir.

Problem, örnek olay ve geri bildirim

Problem çözme ve örnek olay: kaçan ilmek, büzülen kumaş, kayan köşe. Gözlem ve geri bildirim, performansa dayalı uygulamalarla birleşir.

Sınıfta doldurulan hazırlık iskeleti kabaca şöyledir:

Kumaş: süprem / iki iplik / üç iplik / dokuma Makine: 3 / 4 / 5 iplikli overlok İplik sırası (iğne + lüper): Diferansiyel / adım boyu: İş: sürfile / çatma / stoperli çatma / dar-misinalı-lastik Hat: düz / kavis / iç köşe / dış köşe Hata: gerginlik / bükülme / esneme / büzülme İSG: bıçak koruyucu / göz muhafazası / parmak koruyucu

Yöntemler tek listede:

1. Anlatım (sunuş)
2. Gösterip yaptırma
3. Uygulamalı eğitim (atölye)
4. Demonstrasyon (teknik dikiş ve lüper ilmek)
5. Bireysel uygulama
6. Soru–cevap
7. Tartışma
8. Problem çözme
9. Örnek olay incelemesi
10. İş üzerinde öğrenme
11. Gözlem ve geri bildirim
12. Performansa dayalı uygulamalar

---

Ölçme ve değerlendirme

Değerlendirme, “son gün imza” değildir. Süreç boyunca tamamen uygulamaya dayalı performans ile yürür. Esas alınan işler: iplik takma, ayar yapma, düz / kavis / köşe overlok çekimi, esnek birleştirme ve özel teknik uygulamaları.

Hangi ölçütler bakılır?

• İplik yollarını doğru sırayla ve eksiksiz geçirme
• Pedalla hız kontrolü; düzgün hatlarda kumaş firedini doğru bıçak payıyla kesip dikme
• 3, 4 ve 5 iplikli overlok tekniklerini kumaş türüne uygun gerçekleştirme
• İç / dış köşe dönme ve kavisli hatlarda ilmek kaçırmadan dikim
• Diferansiyel transport ayarı ile kumaşın esnemesini veya büzülmesini engelleme
• İSG kurallarına (koruyucu muhafazalar, el pozisyonu) uygun çalışma
• Çalışma alanını düzenli kullanma ve zamanı verimli yönetme

Kriterler; gözlem formları, kontrol listeleri ve performans değerlendirme ölçütleri ile puanlanır.

Pratik istasyonda “overlok çekildi” cümlesi kabul edilmez. İplik sırası, bıçak payı, diferansiyel ve koruyucu muhafaza aynı hizada durur.

Hazırsanız bir sonraki adım ön kayıt. Atölye, kontenjan veya program sorusu için bize yazın.