Kalıp hazırlama ve model geliştirme

Bu program, modelhanede ölçüyü doğru alan, temel kalıbı geometriyle çizen, modeli kaydırıp kesime hazır şablona çeviren uygulayıcı yetiştirmek için kurgulanmıştır. Dikiş bilgisi olan, fakat kalıp çıkarma, ölçü alma, model çizimi ve şablon hazırlamayı sıfırdan öğrenmek veya geliştirmek isteyen katılımcıya aynı masa dilini sunar. Aşağıdaki metin kimin için olduğunu, riga başında günün nasıl aktığını ve belgenin ne ifade ettiğini anlatır.

Sınıf, atölye disipliniyle yürür. Çizim masası da İSG ve düzen ister. Dönem ve kontenjan için erken ön kayıt bırakmanızı öneririz.

---

Eğitimin hedef kitlesi

Program 18 yaş ve üzeri yetişkinler içindir: hazır giyim, konfeksiyon, moda / tasarım, terzilik ve stilistlik alanlarında çalışan veya bu sektörlerde çalışmayı hedefleyen; kalıp hazırlama ve model geliştirme süreçlerinde uzmanlaşmak isteyen katılımcılar.

Kimler için özellikle uygun?

• Dikiş bilgisi olan, fakat kalıp çıkarma, ölçü alma, model çizimi ve şablon becerisini sıfırdan öğrenmek veya büyütmek isteyen aday
• Standart beden tablosundan veya kişiye özel ölçüden temel giysi kalıbına geçmek isteyen modelhane / üretim personeli
• Kesime hazır şablon dilini arayan meslek edinme katılımcısı

Eğitim sonunda amaç nettir: standart beden tablolarına veya kişiye özel ölçülere göre temel giysi kalıplarını çizebilmek, model uygulayabilmek ve kesime hazır şablon haline getirebilmek.

Hedef kitleyi “herkes kalıp çizsin” diye geniş tutmuyoruz. Kalıp, hem anatomi hem bolluk payı ve D.İ.H. disiplinidir. Sınıfta hem eşel tutan hem pens kaydıran insanlar yan yana durur.

Sektör, dönem veya atölye sorusu için iletişim. Meslek standartları için MYK kaynaklarına bakabilirsiniz.

---

Eğitimin çıktıları

Kursun sonunda “kalıbı kopyaladım” demek yetmez. Eğitimi başarıyla tamamlayan katılımcı aşağıdaki yeterlilikleri kazanır.

Ölçü ve tablo

İnsan anatomisine uygun olarak doğru beden ölçüsü alma tekniklerini uygular. Standart beden tablolarını, bolluk paylarını (tolerans) ve ölçü oranlarını açıklar ve kullanır. Yanlış ölçü, güzel çizimi kurtarmaz.

Araç ve temel kalıplar

Kalıp çizim araç ve gereçlerini — riga takımı, eşel, pistole, gofe kâğıdı vb. — doğru şekilde kullanır.

• Temel etek kalıbını ölçülere ve geometrik çizim kurallarına uygun çizer
• Temel pantolon kalıbını (ön–arka ağ, ütü çizgisi, basen dengesi) hesaplayarak çizer
• Temel kadın beden (gövde) kalıbını hazırlar; göğüs ve bel penslerinin dağılımını gerçekleştirir
• Temel kol, yaka ve cep kalıplarını beden kalıbına uyumlu çizer

Model uygulama ve şablonlama

Model uygulama tekniklerini temel kalıplar üzerinde gerçekleştirir: pense kaydırma, büzgü, pile, roba, kavis verme. Dikiş payı verme, çıt yeri işaretleme, düz iplik hattı (D.İ.H.) belirleme ve şablonlama işlemlerini tamamlar. Hazırlanan kalıpların kumaşa serim ve kesim öncesi kontrollerini (şablonlama doğrulama) yapar.

Disiplin ve mesleki yeterlilik

İş sağlığı ve güvenliği ile atölye çalışma disiplinine uygun hareket eder.

Özetle mezun, tekstil ve hazır giyimde modelhane veya üretim süreçlerinde kalıp hazırlama uygulamalarını yürütebilecek mesleki yeterliliği kazanır.

---

Eğitimin süresi

Süre, masayı seminer gibi uzatmaz; kalıbı boş da bırakmaz. Beş yarım gün, ölçüden şablona kadar ritmi oturtmak içindir.

• 30 saat toplam yük
• 5 yarım gün çizim ve modelhane ağırlıklı plan

Süre esnetilmez. Eksik saatte “belge için imza” yaklaşımı bu programın parçası değildir.

---

Eğitimin gün ve saatleri

Kesin gün ve saat, dönemin açılışına bağlıdır. Eğitim takviminde yayınlanan oturum, fiili ritimdir.

Eğitimin açılabilmesi için gerekli olan minimum katılımcı sayısı ASO-SEM tarafından belirlenir. Bu sayıya ulaşılamazsa eğitim tarihleri ve ders saatlerinde değişiklik yapılabilir. Olası değişiklikler katılımcılara ayrıca bildirilir.

Bunun pratik anlamı şudur: çizim masası boş dönmez, kalabalık da olmaz. Ön kayıt hem yerinizi hem dönemin açılıp açılmayacağını netleştirir.

Detay için ön kayıt; ofis teyidi için iletişim.

---

Kontenjan

Masa başında sıraya giren yirmi birinci kişi pistole kavisini görmez; kalabalığı görür. Alt sınır da boş yer bırakmamak içindir.

• Sınıf mevcudu 1–12 kişi aralığında tutulur

---

Belge türü

Ne belgesi alınır?

• Başarı belgesi

Bu belge, ölçü alma, temel kalıp çizimi, model uygulama ve şablonlamayı uyguladığınızı belgeler. Resmi meslek yeterlilik belgesinin kendisi değildir; ölçme basamağında uygulamaya dayalı performans değerlendirme yapılır.

---

Öğretim yöntem ve teknikleri

Eğitim, yetişkin eğitimi ilkeleri doğrultusunda teorik bilgi ile uygulamayı bütünleştirir. Tek kanal anlatım yoktur.

Söz ve gösteri

Anlatım (sunuş), soru–cevap ve tartışma; tekniği önce dilde oturtur. Demonstrasyon: ölçü alma, riga / pistole kullanımı ve pens kaydırma gösterilir, sonra kâğıda geçer.

Modelhane ve iş üzerinde öğrenme

Gösterip yaptırma, uygulamalı eğitim (çizim ve modelhane çalışmaları), bireysel uygulama ve iş üzerinde öğrenme (çizim ve şablonlama odaklı). Kalıp “anlatılan” değil çizilen şeydir.

Problem, örnek olay ve geri bildirim

Problem çözme ve örnek olay: kayan basen, oturmayan pens, yanlış D.İ.H., eksik çıt. Gözlem ve geri bildirim, performansa dayalı uygulamalarla birleşir.

Sınıfta doldurulan kalıp iskeleti kabaca şöyledir:

Ölçü kaynağı: standart tablo / kişiye özel Bolluk payı (tolerans): Araç: riga / eşel / pistole / gofe Kalıp: etek / pantolon / beden / kol / yaka / cep Pens: göğüs / bel / kaydırma Model: büzgü / pile / roba / kavis Şablon: dikiş payı / çıt / D.İ.H. Kontrol: serim ve kesim öncesi doğrulama

Yöntemler tek listede:

1. Anlatım (sunuş)
2. Gösterip yaptırma
3. Uygulamalı eğitim (çizim ve modelhane)
4. Demonstrasyon (ölçü, riga/pistole, pens kaydırma)
5. Bireysel uygulama
6. Soru–cevap
7. Tartışma
8. Problem çözme
9. Örnek olay incelemesi
10. İş üzerinde öğrenme (çizim ve şablonlama)
11. Gözlem ve geri bildirim
12. Performansa dayalı uygulamalar

---

Ölçme ve değerlendirme

Değerlendirme, “son gün imza” değildir. Süreç boyunca tamamen uygulamaya dayalı performans ile yürür. Esas alınan işler: ölçü alma, temel çizimler (etek, pantolon, beden), model uygulama ve şablon hazırlama.

Hangi ölçütler bakılır?

• Ölçü alma ve ölçü tablosu hazırlama doğruluğu
• Çizim araçlarını (riga, pistole, eşel) kavis ve dik açılarda doğru kullanma
• Temel etek, pantolon ve beden kalıplarını eksiksiz hesaplayıp çizme
• Model uygulama tekniklerini (pens kaydırma, robaya dönüştürme vb.) doğru aktarma
• Kalıplara doğru dikiş payı, düz iplik hattı ve çıt işaretlerini verme (şablonlama)
• Çalışma alanını düzenli kullanma ve zamanı verimli yönetme

Kriterler; gözlem formları, kontrol listeleri ve performans değerlendirme ölçütleri ile puanlanır.

Pratik istasyonda “kalıp duruyor” cümlesi kabul edilmez. Ölçü, geometri, D.İ.H. ve çıt aynı hizada durur.

Hazırsanız bir sonraki adım ön kayıt. Modelhane, kontenjan veya program sorusu için bize yazın.